تشخیص عفونت و التهاب با آزمایش عفونت خون
آزمایش عفونت خون یکی از مهمترین روشهای تشخیصی برای بررسی وجود عفونتهای شدید و التهابهای خطرناک در بدن است. عفونت خون که در اصطلاح پزشکی «سپسیس» نامیده میشود، واکنش شدید و غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن به عفونت است و در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع میتواند جان بیمار را تهدید کند. سپسیس ممکن است منجر به شوک سپتیک، افت شدید فشار خون و آسیب جدی به اندامهای حیاتی شود.
در این مطلب از آزمایشگاه گلسا به بررسی کامل علائم عفونت خون، آزمایشهای تشخیص سپسیس و نحوه تفسیر آزمایش عفونت خون میپردازیم. توجه داشته باشید که این محتوا جنبه اطلاعرسانی دارد و تشخیص نهایی و درمان باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شود.
عفونت خون چیست و چطور تشخیص داده میشود؟
عفونت خون یا سپسیس زمانی اتفاق میافتد که بدن در پاسخ به یک عفونت، واکنش التهابی شدیدی ایجاد میکند. این پاسخ بیشازحد میتواند باعث اختلال در جریان خون، کاهش اکسیژنرسانی به بافتها و در نهایت نارسایی اندامها شود. در مراحل پیشرفته، سپسیس ممکن است به شوک سپتیک منجر گردد که با افت شدید فشار خون و اختلال عملکرد سلولی همراه است.
تشخیص سریع عفونت خون نقش حیاتی در افزایش شانس بقا دارد و معمولاً با ترکیبی از معاینه بالینی، بررسی علائم حیاتی و انجام آزمایشهای تخصصی خون صورت میگیرد.
علائم عفونت خون
علائم عفونت خون بسته به شدت بیماری میتواند متفاوت باشد. برخی نشانهها در مراحل اولیه ظاهر میشوند و با پیشرفت بیماری، علائم شدیدتری بروز میکند.
علائم و نشانههای عفونت خون
در مراحل اولیه سپسیس، بیمار ممکن است دچار تغییر سطح هوشیاری، گیجی یا اختلالات ذهنی شود. کاهش یا ناپایداری فشار خون سیستولیک و افزایش تعداد تنفس (بیش از ۲۲ بار در دقیقه) نیز از نشانههای مهم هشداردهنده محسوب میشوند.
علائم و نشانههای شوک سپتیک
در شوک سپتیک، افت فشار خون به حدی شدید است که بدن برای حفظ فشار خون نیاز به دارو پیدا میکند. همچنین افزایش سطح اسید لاکتیک در خون نشاندهنده این است که سلولها قادر به استفاده صحیح از اکسیژن نیستند. هرچه تشخیص شوک سپتیک دیرتر انجام شود، احتمال بروز آسیبهای جدی و غیرقابلبرگشت بیشتر خواهد بود.
سپسیس اغلب در بیمارانی رخ میدهد که در بیمارستان بستری بودهاند یا اخیراً ترخیص شدهاند، اما هر عفونت درماننشدهای در بدن میتواند زمینهساز عفونت خون شود. در صورت مشاهده علائمی مانند گیجی، تنفس غیرطبیعی یا افت فشار خون، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
عوامل افزایشدهنده خطر ابتلا به سپسیس شامل افزایش سن، نوزادی، ضعف سیستم ایمنی، دیابت، بیماریهای مزمن کلیه یا کبد و بستری بودن در بخش مراقبتهای ویژه است.
آزمایشهای عفونت خون
برای تشخیص دقیق عفونت خون، پزشک مجموعهای از آزمایشها را تجویز میکند تا هم وجود عفونت و هم میزان درگیری اندامها بررسی شود.
آزمایشات خونی برای تشخیص عفونت خون (سپسیس)
آزمایش خون اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت ایمنی بدن، میزان التهاب، عملکرد کلیه و کبد و وضعیت انعقاد خون ارائه میدهد. این آزمایشها زمانی معنا پیدا میکنند که در کنار علائم بالینی بیمار تفسیر شوند.
آزمایش شمارش کامل خون (CBC)
در آزمایش CBC تعداد گلبولهای سفید خون بررسی میشود. افزایش غیرطبیعی WBC میتواند نشاندهنده وجود عفونت باشد، در حالی که کاهش شدید آن نیز خطر ابتلا به عفونتهای شدید از جمله عفونت خون را افزایش میدهد.
آزمایش لاکتات
افزایش سطح لاکتات خون نشاندهنده کمبود اکسیژن در بافتهاست. در عفونتهای شدید مانند سپسیس، سطح لاکتات معمولاً بالا میرود و یکی از شاخصهای مهم شدت بیماری محسوب میشود.
آزمایش پروتئین واکنشی C (CRP)
CRP یکی از شاخصهای مهم التهاب در بدن است. بالا بودن CRP میتواند نشانه وجود التهاب شدید یا عفونت فعال باشد و در کنار سایر یافتهها به تشخیص سپسیس کمک میکند.
آزمایش کشت خون
کشت خون برای شناسایی عامل عفونت (باکتری یا قارچ) انجام میشود. مثبت شدن این آزمایش نشاندهنده وجود میکروارگانیسم در خون است و نقش مهمی در انتخاب درمان آنتیبیوتیکی مناسب دارد.
آزمایش PT و PTT
سپسیس میتواند سیستم انعقادی بدن را مختل کند. طولانی شدن زمان PT و PTT نشاندهنده اختلال در لخته شدن خون است که از عوارض مهم عفونت خون محسوب میشود.
آزمایش d-dimer
افزایش d-dimer میتواند بیانگر تشکیل لختههای متعدد و غیرطبیعی در بدن باشد که در برخی بیماران مبتلا به سپسیس مشاهده میشود.
تستهای تأییدی یا تشخیصی
در مواردی که نتایج اولیه قطعی نباشند، آزمایشهای تکمیلی برای تأیید تشخیص انجام میشود. البته در شرایط اورژانسی، درمان بدون انتظار برای این نتایج آغاز میگردد.
آزمایش اندوتوکسین
وجود اندوتوکسین در خون نشاندهنده حضور باکتریهای گرم منفی و تأییدکننده عفونت خونی است.
آزمایش پروکلسیتونین (PCT)
افزایش PCT معمولاً به نفع عفونت باکتریایی است و میتواند به افتراق عفونت باکتریایی از ویروسی کمک کند.
آزمایش توزیع مونوسیت (MDW)
تغییر در الگوی مونوسیتها میتواند نشانه پاسخ ایمنی بدن به عفونت شدید باشد.
سایر آزمایشات
بسته به شرایط بیمار، آزمایش ادرار یا تستهای تصویربرداری برای یافتن منشأ عفونت تجویز میشود.
آزمایشهای ادراری
آنالیز ادرار: این آزمایش میتواند عفونتهای ادراری یا مشکلات کلیوی را که گاهی منشأ سپسیس هستند، شناسایی کند.
کشت ادرار: در صورت وجود عفونت، کشت ادرار عامل میکروبی را مشخص میکند.
انواع تستهای تصویربرداری
در صورتی که محل عفونت مشخص نباشد، پزشک ممکن است از تصویربرداریهایی مانند رادیوگرافی، سونوگرافی، سیتیاسکن یا MRI برای شناسایی کانون عفونت استفاده کند.
تفسیر آزمایشهای عفونت خون
تفسیر آزمایش CBC عفونت خون
محدوده طبیعی گلبولهای سفید معمولاً بین ۴۰۰۰ تا ۱۱۰۰۰ در میکرولیتر است. افزایش یا کاهش غیرطبیعی این مقدار میتواند نشانه اختلال ایمنی و احتمال عفونت خون باشد.
تفسیر آزمایش لاکتات: سطح طبیعی لاکتات خون معمولاً بین ۴٫۵ تا ۱۹٫۸ میلیگرم در دسیلیتر است. مقادیر بالاتر، بهویژه همراه با علائم بالینی، میتواند نشانه سپسیس باشد.
تفسیر آزمایش پروتئین واکنشی C (CRP): سطح نرمال CRP کمتر از ۰٫۹ میلیگرم در دسیلیتر است. افزایش CRP نشاندهنده وجود التهاب فعال در بدن است که میتواند ناشی از عفونت خون باشد.
آزمایش کشت خون
خون بهطور طبیعی استریل است و مثبت شدن کشت خون نشاندهنده وجود عفونت خونی است.
تفسیر آزمایش PT و PTT
محدوده طبیعی PT حدود ۱۱ تا ۱۳٫۵ ثانیه و INR بین ۰٫۸ تا ۱٫۱ است. خروج از این محدوده میتواند بیانگر اختلال انعقادی مرتبط با سپسیس باشد.
عفونت خون در کودکان
سپسیس در کودکان یک وضعیت اورژانسی است و تشخیص آن گاهی دشوارتر از بزرگسالان است، زیرا علائم میتواند شبیه بیماریهای شایع کودکی باشد. تب یا کاهش دمای بدن، تنفس سریع، خوابآلودگی غیرطبیعی، تعریق شدید و بیقراری از علائم هشداردهنده هستند. در صورت مشاهده این نشانهها، مراجعه فوری به پزشک اطفال ضروری است.
عفونت خون در بارداری
در دوران بارداری، سپسیس ممکن است با عفونتهای تنفسی یا ادراری آغاز شود. خطر ابتلا پس از سقط، پارگی طولانیمدت کیسه آب، زایمان زودرس و بهویژه پس از زایمان افزایش مییابد. تشخیص زودهنگام در این دوران اهمیت بسیار بالایی دارد.
آزمایش عفونت خون در آزمایشگاه گلسا
عفونت خون یک وضعیت اورژانسی است که نیاز به تشخیص سریع و دقیق دارد. آزمایشگاه گلسا با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و کادر مجرب، امکان انجام کامل آزمایشهای تشخیص عفونت خون و تفسیر دقیق نتایج را فراهم کرده است. در صورت مشاهده علائم مشکوک، مراجعه سریع و انجام آزمایشهای تخصصی میتواند نقش تعیینکنندهای در حفظ سلامت بیمار داشته باشد.
برای اطلاع از ساعات کار و مشاوره باشماره های زیر تماس بگیرید.
شماره تلفن: 02636207634
فکس: 02636217537